Hoeveel hout heeft een pergola nodig?
Een vrijstaande pergola bestaat uit vier lagen, en elke laag telt u met een eenvoudige formule:
palen per zijde = lengte ÷ max. paalafstand, naar boven, + 1 (min. 2) liggerlengte = lengte + 2 × overstek ligger dakbalken = liggerlengte ÷ balkafstand, naar boven, + 1 lengte dakbalk = breedte + 2 × overstek dakbalk latten = lengte dakbalk ÷ lattenafstand, naar boven, + 1 beton = π × (diameter ÷ 2)² × diepte ÷ opbrengst per zak, per gat
De palen dragen twee liggers, één langs elke lange zijde. Een dubbele ligger bestaat uit twee planken, aan elke kant van de palen één, met bouten vastgezet; een enkele ligger ligt bovenop de palen. Over de liggers liggen de dakbalken, en daarover eventueel latten voor meer schaduw. Schoren onder 45° voorkomen dat het frame scheef trekt.
Rekenvoorbeeld: een pergola van 3,6 × 3,6 m
Een pergola van 3,6 × 3,6 m met vier palen van 120 × 120 mm en 2,4 m hoog op paalvoeten, dubbele liggers van 45 × 220 mm met 30 cm overstek, dakbalken van 45 × 195 mm op 600 mm h.o.h. met 30 cm overstek, latten van 30 × 50 mm om de 30 cm en poeren van 300 × 800 mm, alles geïmpregneerd:
| Onderdeel | Berekening | Kopen |
|---|---|---|
| Palen | 4 hoekpalen, 2,4 m | 4 × 120 × 120 × 2,4 m |
| Liggers | 3,6 + 2 × 0,3 = 4,2 m, 2 per zijde | 4 × 45 × 220 × 4,2 m |
| Dakbalken | 4200 ÷ 600 = 7 vakken → 8 dakbalken van 4,2 m | 8 × 45 × 195 × 4,2 m (9 met 10%) |
| Latten | 4200 ÷ 300 = 14 vakken → 15 latten van 4,2 m | 15 × 30 × 50 × 4,2 m (17 met 10%) |
| Schoren | 8 schoren, benen van 61 cm ≈ 86 cm lang | gezaagd uit 70 × 70 |
| Beton | π × 0,15² × 0,8 = 0,0565 m³ ÷ 0,0115 = 5 zakken per gat | 20 zakken van 25 kg |
| Beslag | 2 ankers per dakbalk, 2 bouten per paal | 16 balkankers, 8 slotbouten, 4 paalvoeten |
Bij de voorbeeldprijzen komt het hout op ongeveer € 900. Zet u de palen direct in het beton, dan worden ze 3,05 m lang (2,4 m + 0,8 m gatdiepte − 15 cm grind) en koopt u 3,6 m.
Gangbare pergolamaten en afstanden
De meeste pergola’s in de tuin hebben palen van 90 × 90 tot 120 × 120 mm (dunnere palen ogen schraal en torderen meer), liggers van 45 × 195 tot 45 × 220 mm of gelamineerd hout, en dakbalken van 45 × 145 tot 45 × 195 mm op 40 tot 60 cm h.o.h. Hoe dichter de balken en latten, hoe meer schaduw. Een paalafstand van 2,4 tot 3,6 m houdt de liggers binnen redelijke maten.
| Pergola | Palen | Dakbalken op 600 mm | Lengte dakbalk (30 cm overstek) |
|---|---|---|---|
| 3,0 × 3,0 m | 4 | 7 | 3,6 m |
| 3,6 × 3,6 m | 4 | 8 | 4,2 m |
| 4,8 × 3,6 m | 6 | 10 | 4,2 m |
| 6,0 × 4,0 m | 6 | 12 | 4,6 m (koop 4,8 m) |
Dit zijn aantallen, geen constructieve maten. De maat van de liggers hangt af van de paalafstand en van wind- en sneeuwbelasting. Bij een pergola van 6 m lang zijn de liggers langer dan de langste handelslengte en moeten ze boven een paal gestuikt worden. Controleer bij uw gemeente of een vergunning nodig is.
Tips bij het kopen
- Palen in de grond moeten geschikt zijn voor grondcontact. Palen op paalvoeten boven het beton blijven droger en gaan langer mee.
- Koop dakbalken op de lengte die u nodig hebt. Met 30 cm overstek aan een pergola van 3,6 m breed zijn de dakbalken precies 4,2 m, dus sierlijke kopsneden komen uit die lengte.
- Lariks, douglas en hardhout zien er mooi uit en verweren goed; geïmpregneerd grenen is goedkoper. Wissel de houtsoort onder Meer opties om prijzen te vergelijken.
- Gebruik verzinkt of rvs beslag — geïmpregneerd hout tast gewoon staal aan.
- Prijzen zijn aanpasbare voorbeelden. Vul de prijzen van uw houthandel in de houtlijst in.
Komt de pergola op een nieuwe vlonder? Bereken de vlonder met de vlonder-calculator en zet beide op uw houtlijst.
Veelgestelde vragen
Hoeveel hout heb ik nodig voor een pergola van 3 × 3 m?
Met de standaardinstellingen: vier palen van 120 × 120 × 2,4 m, vier liggerdelen van 45 × 220 × 3,6 m, 7 dakbalken van 45 × 195 × 3,6 m op 600 mm h.o.h. en 13 latten van 30 × 50 × 3,6 m, plus 10% extra op dakbalken en latten, 8 schoren en 20 zakken beton.
Hoeveel palen heeft een pergola nodig?
Vier voor de meeste pergola’s tot ongeveer 3,6 m lang. Daarboven komt er per zijde om de 2,4 tot 3,6 m een paal bij: een pergola van 4,8 of 6 m heeft er meestal 6.
Hoe ver moeten de dakbalken van een pergola uit elkaar?
Meestal 40 tot 60 cm hart op hart. 60 cm gebruikt minder hout, 40 cm geeft meer schaduw. Latten bovenop liggen meestal 15 tot 30 cm uit elkaar.
Hoe diep moeten pergolapalen?
De poer moet onder de vorstgrens reiken. Veel bouwers graven gaten van ongeveer 80 cm diep; vraag bij twijfel uw gemeente of een aannemer.
Hoeveel zakken beton voor een pergola?
Een gat van 300 × 800 mm vraagt ongeveer 5 zakken van 25 kg, dus een pergola met vier palen ongeveer 20. Palen die direct in het beton staan, verdringen een klein deel daarvan.
Welke maat liggers voor een pergola?
Dubbele liggers van 45 × 195 tot 45 × 220 mm zijn gangbaar, zwaarder bij een grotere paalafstand. Deze calculator telt het hout maar berekent de liggers niet — vraag bij twijfel een constructeur of uw leverancier, zeker op winderige plekken.