Hoeveel OSB platen heb ik nodig?
Het snelle antwoord deelt de oppervlakte door de oppervlakte van één plaat. Een OSB-plaat van 2500 × 1250 mm dekt 3,125 m² (multiplex van 2440 × 1220 mm: 2,98 m²):
platen ≈ oppervlakte ÷ 3,125 m² × (1 + verlies)
Dat is het theoretische minimum en vaak komt u er een of twee platen mee tekort, omdat platen op maat gezaagd moeten worden en niet elk reststuk bruikbaar is. Deze calculator legt de platen daarom in rijen, zoals ze gemonteerd worden:
platen per rij = lengte ÷ plaatlengte volle rijen = breedte ÷ plaatbreedte, naar beneden afgerond laatste rij = de resterende strook; uit één plaat zoveel stroken als erin passen platen = volle rijen × platen per rij + laatste rij, naar boven afgerond
Het reststuk aan het eind van een rij begint de volgende rij, waardoor de kopse naden ook verspringen. Beide getallen staan erbij: groot het aantal volgens legplan, eronder de pure oppervlakteberekening.
Rekenvoorbeeld: vloer, wanden en dak van een gebouw van 4,8 × 3,6 m
De calculator opent met een klein gebouw van 4,8 × 3,6 m, zoals een tuinhuis of bijgebouw, en OSB/3 van 12 mm in 2500 × 1250 mm:
| Vlak | Maat | Legplan | Platen |
|---|---|---|---|
| Vloer | 4,8 × 3,6 m = 17,28 m² | 1,92 per rij × 2,88 rijen | 6 |
| Wanden | 16,8 × 2,5 m = 42 m², waarvan 6 m² openingen | 14 staande platen, 1 hele plaat aan openingen afgetrokken | 13 |
| Dak (2 vlakken) | elk 4,8 × 2,4 m | 1,92 per rij, 1 volle rij + strook, 4 per dakvlak | 8 |
Dat zijn 27 platen, 29 met 5% verlies, voor ongeveer 76,3 m² — op oppervlakte alleen zou u 24,4 rekenen. Tegen voorbeeldprijzen van € 18 per plaat is dat ongeveer € 522, en met 22,5 kg per plaat ruim 650 kg op de aanhanger. In de praktijk krijgt de vloer een dikkere plaat met messing en groef (OSB-underlayment 22 mm, 2500 × 675): reken de vloer apart met dat product — 11 platen, 12 met verlies — of zet elk resultaat in uw houtlijst.
Wanden, vloeren en daken opmeten
- Wanden: lengte × hoogte. Voer elke wand in, of de hele omtrek in één regel. Bij wanden tot 2,5 m hoog en staande platen van 2500 × 1250 is elke 1,25 m wand één plaat — dat valt op een stijlafstand van 625 mm. Hogere wanden worden liggend beplaat, met een strook bovenin.
- Vloeren: buitenlengte × buitenbreedte. Platen liggen met de lange kant haaks op de balken, de kopse naden minstens één balkvak verspringend en altijd op een balk.
- Daken: per dakvlak de lengte langs de nok (overstek bij de gevel inbegrepen) × de lengte van de gootkant tot de nok, gemeten langs de spoor. Vul 2 in als aantal voor een zadeldak. De sporen berekenen-tool geeft de lengte van het dakvlak bij uw dakhelling.
- Topgevels: een driehoek is de helft van breedte × hoogte — voer hem in als „ander vlak” met de halve hoogte, of als rechthoek om het zaagverlies van de schuine sneden mee te rekenen.
OSB, multiplex of spaanplaat: welke plaat waarvoor?
| Toepassing | Gangbaar product bij de Nederlandse houthandel | Gangbaar product in de VS |
|---|---|---|
| Wandbeplating | OSB/3 12–15 mm, buiten vaak met een dampopen houtvezelplaat | OSB 7/16″ of CDX-multiplex ½″ |
| Dakbeschot | OSB/3 15–18 mm of multiplex 18 mm | OSB 7/16″ of multiplex ½″–⅝″ |
| Ondervloer | OSB/3 18–22 mm underlayment met messing en groef (2500 × 675) of spaanplaat P5 met messing en groef | 23/32″ (¾″) met messing en groef |
De benodigde dikte hangt af van de balk- of sporenafstand en de belasting. Constructieve platen dragen een CE-markering volgens NEN-EN 13986 met plaattype en klimaatklasse — controleer die tegen uw hart-op-hartafstand en de berekening volgens Eurocode 5. MDF en gewone spaanplaat P2 zijn niet bedoeld voor buitenbeplating; betonplex is bekistingsmateriaal. Het gewicht wordt geschat op ongeveer 600 kg/m³: een OSB-plaat van 12 mm in 2500 × 1250 weegt zo ongeveer 22,5 kg, één van 18 mm ongeveer 34 kg; echte platen wisselen met houtsoort en vocht. De prijzen zijn aanpasbare voorbeelden.
Tips om minder platen te verspillen
- Begin elke rij met een hele plaat en gebruik het reststuk aan het begin van de volgende rij.
- Beplaat op wanden gewoon over deuren en ramen heen en frees of zaag ze daarna uit — sneller en stijver dan eromheen passen.
- Zaag smalle stroken voor de laatste rij uit gedeelde platen: een plaat van 1250 mm geeft twee stroken van 625 mm of vier van ruim 310 mm.
- Houd de aanbevolen dilatatievoeg tussen de platen aan (vaak 2–3 mm) — het legplan trekt daar geen dekking voor af.
- Bestel een of twee platen extra voor beschadigde randen; deze calculator telt het verliespercentage één keer op het totaal op.
Veelgestelde vragen
Hoeveel OSB platen heb ik nodig voor een vloer van 3,6 × 3,6 m?
12,96 m² ÷ 3,125 m² = 4,15 platen van 2500 × 1250 op oppervlakte. Volgens legplan vraagt de lengte van 3,6 m 1,44 plaat per rij over 2,88 rijen, dus 5 platen, plus verlies — bestel er 5 of 6. Met underlayment van 2500 × 675 zijn het er 8.
Hoeveel OSB platen voor een wand van 4 × 2,5 m?
Vier staande platen van 2500 × 1250 dekken een wand van 4 m lang en 2,5 m hoog (4 ÷ 1,25 = 3,2, afgerond 4). Trek het raam niet af: beplaat eroverheen en zaag het uit.
Hoeveel m² is een OSB-plaat?
Een plaat van 2500 × 1250 mm is 3,125 m², 2440 × 1220 mm is 2,98 m² en een underlaymentplaat van 2500 × 675 mm is 1,69 m². Een Amerikaanse 4×8-plaat (1220 × 2440 mm) is ook 2,98 m².
Hoe bereken ik het dakbeschot?
Vermenigvuldig per dakvlak de lengte langs de nok met de lengte van goot tot nok (overstek inbegrepen), tel de vlakken op en deel door de plaatoppervlakte — of voer elk dakvlak hierboven in, met aantal 2 voor een zadeldak, voor het aantal volgens legplan.
Hoeveel verlies reken ik voor OSB platen?
Als de platen volgens legplan geteld zijn, dekt 5% beschadigde platen en fouten. Deelt u alleen de oppervlakte door die van een plaat, tel dan 10–15% op voor het zaagwerk.
Hoe zwaar is een OSB-plaat?
Een plaat van 2500 × 1250 mm weegt bij ongeveer 600 kg/m³ zo’n 22,5 kg in 12 mm en zo’n 34 kg in 18 mm; een underlaymentplaat van 22 mm in 2500 × 675 ongeveer 22 kg. Dat verschilt per fabrikant en vochtgehalte.