4 min lezen
Hardhout m³ berekenen: inhoud en prijs van eiken planken, ruw en geschaafd
Hardhout wordt per m³ verkocht, op de ruwe maat. Zo meet u een stapel ruw gezaagde eiken planken op, rekent u de prijs uit en bepaalt u hoeveel hout u koopt voor een geschaafd tafelblad.
Door de redactie van FreeLumberCalculator.com
Wie eiken, essen of beuken bij een houthandel of zagerij koopt, krijgt een prijs per kubieke meter. Dat is overzichtelijk zolang u weet hoeveel kuub er in uw stapel zit, en hoeveel kuub u nodig heeft voor wat u wilt maken. Daar gaat het vaak mis: hardhout wordt ruw verkocht, vaak met wankant, en u betaalt voor de volle ruwe maat terwijl u na het schaven een stuk minder overhoudt. In dit artikel leest u hoe u hardhout in m³ berekent, hoe u een plank met wankant opmeet en hoeveel extra u koopt. Alle getallen zijn gerekend met kuub hout berekenen, met onze voorbeeldprijs van € 3.000 per m³ voor Europees eiken.
Hardhout m³ berekenen: dikte × breedte × lengte
De inhoud van één plank is de dikte maal de breedte maal de lengte, alles in meters:
26 mm × 200 mm × 2,5 m = 0,026 × 0,200 × 2,5 = 0,0130 m³ × € 3.000 per m³ = € 39,00
Voor een stapel telt u de planken bij elkaar op. Bij constructiehout zijn alle planken even breed en is het één vermenigvuldiging. Bij hardhout is bijna elke plank anders, dus meet u ze een voor een.
Ruw gezaagd hardhout opmeten
- Dikte: de ruwe dikte zoals de plank gezaagd is. Daarop wordt geprijsd, ook al schaaft u er later millimeters af.
- Breedte: bij niet-kantrechte planken (met wankant) meet u de bruikbare breedte op het smalste punt waar de plank nog de volle dikte heeft, ongeveer halverwege de lengte. Vraag de houthandel hoe zij meten; sommige rekenen met de gemiddelde breedte.
- Lengte: de volle lengte, inclusief de kopse kanten die u er straks afzaagt vanwege scheurtjes.
Een voorbeeldstapel eiken zoals u die bij een zagerij uitzoekt:
| Aantal | Dikte × breedte × lengte | m³ | Prijs |
|---|---|---|---|
| 4 | 26 × 180 mm × 2,5 m | 0,0468 | € 140 |
| 3 | 26 × 220 mm × 2,5 m | 0,0429 | € 129 |
| 2 | 52 × 200 mm × 2,1 m | 0,0437 | € 131 |
| 1 | 52 × 250 mm × 2,1 m | 0,0273 | € 82 |
| 10 | 0,1607 | € 482 |
Tien planken, nog geen 0,17 m³. Hardhout is zwaar en duur, maar per stuk is het minder kuub dan het lijkt.
Ruw of geschaafd: hoeveel hout koopt u echt?
Na het vlak- en vandiktebanken blijft er van een ruwe plank van 26 mm ongeveer 20 tot 22 mm over. De kanten moeten recht, de kopse kanten eraf. U betaalt dus voor meer hout dan er in het eindproduct zit. Twee voorbeelden:
| Project | Netto (geschaafd) | Ruw gekocht | Verhouding |
|---|---|---|---|
| Tafelblad 2,0 × 0,9 m, 40 mm dik | 0,072 m³ (€ 216) | 6 planken 52 × 180 × 2.100 mm: 0,118 m³ (€ 354) | 1,64 × |
| 8 wandplanken 1,0 m × 250 × 20 mm | 0,040 m³ (€ 120) | 4 planken 26 × 280 × 2.100 mm: 0,061 m³ (€ 183) | 1,53 × |
Voor een tafelblad van 40 mm koopt u 52 mm ruw: er moet van beide kanten genoeg af om de plank vlak te krijgen. Dat ruwe hout is ruim anderhalf keer de netto inhoud. Een veilige vuistregel is om 15 tot 30% meer inhoud te kopen dan uw zaaglijst op ruwe maat, voor kwasten, scheuren en afkeur. Reken uw netto lijst dus eerst uit op ruwe dikte, en tel daar die marge bij op.
Prijs per m² en per meter
Voor plaatachtige toepassingen, zoals tafelbladen of traptreden, rekent u gemakkelijker per vierkante meter. Eén m³ hout van 26 mm dik is 38,5 m² plankoppervlak. Bij € 3.000 per m³:
| Ruwe dikte | m² per m³ | Prijs per m² |
|---|---|---|
| 26 mm | 38,5 | € 78 |
| 32 mm | 31,3 | € 96 |
| 40 mm | 25,0 | € 120 |
| 52 mm | 19,2 | € 156 |
| 65 mm | 15,4 | € 195 |
| 80 mm | 12,5 | € 240 |
Andersom gaat het ook: een strekkende meter eiken van 26 × 200 mm is 0,0052 m³ en kost bij € 3.000 per m³ € 15,60. Zulke omrekeningen doet u snel met strekkende meter naar m³ omrekenen. Krijgt u een prijs per plank of per meter, dan rekent houtprijs omrekenen die terug naar een kuubprijs, zodat u leveranciers kunt vergelijken. Hoe dat werkt bij constructiehout, staat in houtprijs per m³ omrekenen naar strekkende meter.
Amerikaans hardhout: 4/4, 5/4 en 8/4
Amerikaans hardhout (walnoot, Amerikaans eiken, kersen, esdoorn) wordt in de handel vaak in inch-diktes aangeboden: in kwarten van een inch. 4/4 is 1 inch, 25,4 mm; 5/4 is 31,8 mm; 6/4 is 38,1 mm; 8/4 is 50,8 mm. In de VS wordt het per board foot geprijsd: 1″ × 12″ × 1 ft. Eén m³ is 423,8 board feet. Een plank van 26 × 200 mm × 2,5 m is 5,5 board feet. Ook hier geldt: gerekend op de ruwe maat.
Van boomstam naar planken
Laat u een eigen boom zagen, of koopt u een stam bij de zagerij, dan begint de som bij de ronde stam. Een eikenstam van 4 m lang met 50 cm middendiameter bevat volgens de formule van Huber 0,785 m³ rondhout. Maar u krijgt geen 0,785 m³ planken: schaaldelen, zaagsneden en de tapsheid gaan eraf. De Amerikaanse International ¼″-regel schat voor deze stam 205 board feet gezaagd hout, ongeveer 0,48 m³: ruwweg 60% van het rondhout. Reken uw eigen stammen uit met inhoud boomstam berekenen, en reken daarna nog de droogtijd en het verlies bij het drogen erbij.
Tips voor het kopen van hardhout
- Neem een rolmaat en een lijstje mee. Meet elke plank zelf op en reken mee; dan weet u bij de kassa waar het bedrag vandaan komt.
- Vraag naar het vochtgehalte. Luchtgedroogd hout voor buiten is iets anders dan kunstmatig gedroogd hout voor meubels binnen.
- Koop één dikte dikker dan het eindproduct. Een blad van 40 mm uit 52 mm ruw; 20 mm uit 26 mm.
- Kies de breedtes bewust. Brede planken zijn mooi maar trekken sneller krom; voor een tafelblad worden vaak smallere stroken verlijmd.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de m³ van hardhouten planken?
Vermenigvuldig per plank de ruwe dikte, de bruikbare breedte en de lengte in meters, en tel alle planken op. Een plank van 26 mm × 200 mm × 2,5 m is 0,013 m³.
Wat kost een eiken plank van 26 × 200 mm × 2,5 m?
Bij onze voorbeeldprijs van € 3.000 per m³ ongeveer € 39: de plank bevat 0,013 m³. Vraag uw houthandel naar de actuele kuubprijs; die verschilt per kwaliteit en dikte.
Hoeveel hout moet ik extra kopen voor schaven?
Koop één dikte dikker dan het eindproduct, bijvoorbeeld 52 mm ruw voor een blad van 40 mm, en reken 15 tot 30% extra inhoud voor kwasten, scheuren en afkeur. In onze voorbeelden is het ruwe hout 1,5 tot 1,6 keer de netto inhoud.
Hoeveel board feet is een kubieke meter?
Eén m³ is 423,8 board feet. Een board foot is 1 inch × 12 inch × 1 foot, ongeveer 0,00236 m³.